Czy detektyw może założyć podsłuch lub nadajnik GPS

W ostatnim czasie coraz popularniejszym staje się oferowanie stronom postępowania rozwodowego usług detektywistycznych. W ramach rzeczonych usług zazwyczaj prowadzona jest obserwacja jednego z małżonków, a to celem pozyskania odpowiednich dowodów na potrzeby postępowania rozwodowego. Problem pojawiający się jednak przy skorzystaniu z takich usług, dotyczy zakresu czynności, do których uprawniony jest detektyw. W niniejszym artykule omówione zostaną dwa szczególnie newralgiczne aspekty tych czynności, a więc założenie podsłuchu oraz nadajnika GPS.

Na czym polega działalność detektywa

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych usługami detektywistycznymi są: „czynności polegające na uzyskiwaniu, przetwarzaniu i przekazywaniu informacji o osobach, przedmiotach i zdarzeniach, realizowane na podstawie umowy zawartej ze zleceniodawcą, w formach i w zakresach niezastrzeżonych dla organów i instytucji państwowych na mocy odrębnych przepisów”. Dodatkowo przy wykonywaniu swoich usług zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych, detektyw nie może stosować środków technicznych oraz metod i czynności operacyjno-rozpoznawczych, zastrzeżonych dla upoważnionych organów na mocy odrębnych przepisów. Innymi słowy jeżeli dany rodzaj czynności zastrzeżony jest dla służb takich jak Policja, ABW, CBA, CBŚ to jednocześnie detektyw nie posiada prawa wykonywania tychże czynności.

Czy detektyw może stosować podsłuch lub założyć nadajnik GPS

W kontekście powoływanych unormowań odpowiedź na w/w pytanie jest jednoznaczna. Detektyw nie posiada uprawnień do stosowania urządzeń umożliwiających podsłuch lub śledzenia pojazdów przy pomocy nadajnika GPS. Takie czynności zastrzeżone są bowiem dla organów ścigania i wymagają odpowiedniej procedury dla ich zastosowania. Założenie więc przez detektywa podsłuchu lub nadajnika GPS jest czynnością sprzeczną z prawem.

Jakie konsekwencje może ponieść detektyw stosujący podsłuch lub nadajnik GPS

Istnieją co najmniej dwa przepisy karne mogące stanowić podstawę odpowiedzialności karnej detektywa, który wykonywał swoje czynności w sposób niezgody z prawem. Po pierwsze wskazać należy na przepis art. 267 § 3 k.k., zgodnie z którą ponosi odpowiedzialność karną ten, „kto w celu uzyskania informacji, do której nie jest uprawniony, zakłada lub posługuje się urządzeniem podsłuchowym, wizualnym albo innym urządzeniem lub oprogramowaniem.” Bez wątpienia w/w norma obejmować będzie swoim zakresem założenie podsłuchu. Wydaje się również, iż można w szczególnych sytuacjach mówić o realizacji znamion przewidzianych przez w/w normę w sytuacji stosowania przez detektywa nadajnika GPS (w szczególności przez długi czas). Dodatkowo zgodnie z normą art. 45 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych odpowiedzialności karnej podlega detektyw, który wykonuje czynności zastrzeżone dla organów i instytucji państwowych.

Dwa wyżej wskazane przepis wydają się „najmocniejszymi” podstawami prawnymi przyjęcia odpowiedzialności detektywa. Dodatkowo, taka odpowiedzialność może wynikać z innych norm, z tym jednak zastrzeżeniem iż ich zastosowanie będzie wymagać wystąpienia szczególnego stanu faktycznego. Wskazać tu należy chociażby na normę 190a k.k., a więc normę dotyczącą tzw. przestępstwa stalkingu.

Czy detektyw może ponieść odpowiedzialność cywilną

Wydaje się również, iż bezprawne działanie detektywa może prowadzić do jego odpowiedzialności cywilnej. Nie dokonując tu pełnego wywodu prawnego (dokładne opisanie omawianego tematu wymagałoby oddzielnego artykułu), wskazać należy tu na odpowiedzialność odszkodowawczą (uszkodzenie mienienia, koszty demontażu urządzeń śledzących oraz podsłuchowych). Dodatkowo rozważać może w omawianym zakresie odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych, a w szczególności prawa do dysponowania informacją oraz prywatności. W tym zakresie jednak należałoby wykazać, iż w sprawie doszło do pozyskania informacji , do których uzyskania nie jest uprawniony detektyw na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych.

1 Komentarze
  • avatar
    Napisane przez Jan 29 grudnia 2016 at 16:53

    Proszę o wskazanie jakiekogolwiek przepisu wskazującego gps jako urządzenie zastrzeżone dla służb...

    Odpowiedź

Napisz odpowiedź